آخرین روز سال 2004 در کنار رودخانه جراحی :

آخرین روز سال 2004  در کنار رودخانه جراحی :

 مقدمه :

عصر جمعه دیروز برای پیاده روی و گرفتن عکس به کنار رودخانه جراحی رفتم این سرگرمی همیشگی من است اما این بار دوست خوبم علیرضا هم آمده و او هم دوربین دیجیتال اش را آورده بود و این بار با دو دوربین عکس گرفتیم و ضمنا مشکل نداشتن سه پایه من هم حل شد ! ( البته این را به شوخی گفتم چون ایشان بیشتر از یک سه پایه برای من ارزش دارند !! ) . مناظر رودخانه خصوصا در نور ملایم عصر گاهی و در این عصر جمعه زمستانی خیلی جالب هستند و  دیروز هم که آخرین روز سال 2004 میلادی بود . هر چند رفتن به دامن طبیعت و عکس گرفتن نیاز به هیچ بهانه و مناسبتی ندارد . بهرحال طبیعتی که فعلا در اختیار ماست همین است و بنظرک اگر کمی با بده تامل و دقت نگاه کنیم این رودخانه جراحی و تالاب زیبای  شادگان که در همین انتهای رودخانه قرارد دارد و کمتر از 50 کیلومتر با ما فاصله دارد زیبایی هایی دارد که کمتر از طبیعت شگرف البرز و دماوند و توچال و دربند نیست . ولی چه باید کرد که ما اینقدر خود را درگیر مسائل روزمره کرده ایم که حتی فرصت نگاه گردن به آسمان زبیای بالای سرمان را هم که هر روز ور هر لحظه به سان یک تابلوی نقاشی منحصر بفرد در می آید را هم نمی بینیم تا چه رسد به رفتن کنار رودخانه  تالاب شادگان ؟ و خلوتی این مناطق خود دلیل قاطعی براین ادعاست .

( ماشین  هست وقت هست  هوا هم عالیست ... اما حالش نیست بقول دوستم حسش نیست !!)

 

                                            ******************************

 

رودخانه پر پیچ و خم جراحی که از همین بیخ گوش ما از کنار ممکو می گذرد یکی از تامین کننده های آب تالاب شادگان است تالاب شادگان هم زیستگاه طبیعی خیلی دیدنی است که در گذشته ای نه چندان دور محلی بود برای صید ماهی و آبزیان و پرندگان و نی زارهای انبوه آن منبع در آمدی برای اهالی شادگان بود از نگهداری گاومیش ها رد کنار ان تا استفاده از علف های آن برای احشام آنها و زیبایی های خاص خودش .

جالب است بدانید که رودخانه جراحی بعد از گذشتن از شهر شادگان به تالاب شادگان می ریزد که یکی از تالاب های مهم ایران و دنیا به شمار می رود با مساحتی بیش از 400 هزار  متر مربع که زیستگاه بسیاری از جانوران و پرندگان است و از همین جهت یکی از مناطقی است که باید تحت حافظت های زیست محیظی قرار گیرد . متاسفانه مدتی بود که پساب های صنعتی  کارخانه  نیشکر به درون این تالاب سرازیر می شد و هم انکون نیز در معرض آلودگی هایی قرا دارد که در رودخانه جراحی وجود دارد . که این هم بخشی از بی توجهی هایی است که در تمام نقاط ایران به محیط زیست و آلاینده های آن وجود دارد!

 

 و این هم یک سری اطلاعات  بیشتر در این مورد اگه حوصله خوندن اون ار نداشتید می تونید تشریف برید کنار رودخانه جراحی !

 

رودخانهمارون
 

حوزه آبریز رودخانه مارون-جراحی در دامنه‏های جنوبی و جنوب‏غربی زاگرس قرار دارد. مساحت حوزه آبریز رودخانه جراحی 24307 کیلومتراست که حدود 10331 کیلومترمربع آن را مناطق کوهستانی و 13976 کیلومترمربع آنرا دشتها و کوهپایه‏ها تشکیل می‏دهند ، این دشتها در بخشهای علیای حوزه آبریز وسعت بسیار محدودی داشته و بخش عمده آنها در جلگه خوزستان قرارگرفته است . از نظر تقسیم بندی کلی هیدرولوژی ایران حوزه آبریز جراحی بخشی از حوزه آبریز خلیج‏فارس و محدود به حوزه میانی آبریز رودخانه های کارون وزهره است . شهرهای بهبهان ، شادگان ، رامشیر ، رامهرمز ، هفتگل و باغ ملک در این حوزه قراردارند . در بخش شمالی آن کوه تیربازک که بلندترین قله آن 3613 متر ارتفاع دارد حدفاصل حوزه‏های آبریز کارون و مارون به شمار می‏آید . در بخش میانی حوزه سفید کوه با ارتفاع 3124 متر حوزه مارون را از رود رامهرمز جدا می‏کند . در بخش شرقی حوزه آبریز مارون کوه ///// با ارتفاع 3102 متر حدفاصل //// //////// . کمترین ارتفاع حوزه در ناحیه دلتای رودخانه حدود سطح دریاست . طول این رودخانه 438 کیلومتر است .

بخش‏های علیای حوزه آبریز بطور کلی کوهستانی بوده و مناطق میانی آن به دلیل وفور بارندگی و مساعد بودن شرایط اقلیمی دارای پوشش جنگلی است . مناطق مسطح این حوزه در اطراف باغ ملک و دشت بهبهان با ارتفاع متوسط 750 و 325 متر از سطح دریا قراردارند .

 

جراحی – مارون

رودخانه جراحی در شهرستان‌های کهگیلویه، بهبهان، رامهرمز و بندر ماهشهر جاری است. طول این رودخانه چهار صدو سی و هشت کیلومتر و ارتفاع آن در سرچشمه دو هزار و دویست متر است. رودخانه جراحی از کوه‌های راه باریک و سفید و گل گیلک در پنجاه و سه کیلومتری شمال غربی یاسوج واقع در دهستان دروهان بویراحمد سردسیر سرچشمه گرفته و بنام رودخانه‌ لوداب رو به سوی شمال غربی روان می‌شود. این رودخانه پس از پیمودن دامنه‌های شمال شرقی و شمال کوه نیل با آب خرکس و آب شور مخلوط می‌شود و به دهستان طیبی گرمسیری از شهرستان کهگیلویه وارد می‌گردد. در این دهستان نخست با رودخانه جارو ساق مخلوط می‌شود و بنام رودخانه مارون به‌سوی روستاهای کلات، تراب و تخت دراز روان می‌شود و پس از دورزدن کوه دزدکوه در دامنه غربی با رودخانه قلات در هم می‌آمیزد و به سوی جنوب منحرف می‌گردد و به دهستان منصوری از شهرستان بهبهان وارد می‌شود و ضمن عبور از شمال دشت بهبهان با چندین ریزابه بزرگ و کوچک از جمله آب خروار مخلوط می‌گردد. این رودخانه در دامنه شرقی کوه عرلون با رودخانه بابا احمد مخلوط می‌شود و ضمن عبور از جنوب شهرستان رامهرمز با رودهای آب رازک و اعلا مخلوط می‌شود و پس از طی دهستان خلف‌آباد از کنار شهر رامشیر بنام رودخانه جراحی وارد دهستان جراحی از شهرستان بندر ماهشهر می‌گردد و از هفده کیلومتری شمال بندر ماهشهر عبور می‌کند و به سوی شمال غربی متوجه می‌شود و به شاخه‌های متعددی چون نهر قطر تقسیم می‌گردد و پس از درهم‌آمیختن با رودخانه گاهن به خلیج‌فارس سرازیر می‌گردد .سایر رودخانه‌های استان خوزستان عبارتند از: رودخانه‌های خور، نهر بهره، نهرگاهی و شاهور در شهرستان اهواز. رودخانه‌های مرغاب آب سرحوض، آب سوسن، آب شلا، ابوالعباس، اعلا، دره دراز (دمه دلی)، بولاواس، صیدون، لیراب و رامهرمز در شهرستان ایذه، رودخانه‌های آب بید، آب چم‌چولی، آب دز، آب زالکی، آب سرخ، آب ممک، آب میره، سرخاب، روفایه، گلال لب سفید، گلال مورت، لیوس، آب گورو بختیاری، شورلالی و گلال در شهرستان دزفول. رودخانه‌های آب دره نج، ابوالفارس، تلخ، دره دیم خرکن، دره سلیمانی، گزین، گوپال، مارون، لیراب، سمه، سوردزگیلی و ماله در شهرستان رامهرمز. رودخانه‌های آب برکه، آب پپدا، آب چگامن، آب دره کولاه، آب کیارس، آب کگارس، سبز آب، تیریفی، تینا، هرکش و... در شهرستان مسجد سلیمان و رودخانه شور شوشتر در شوشتر و نهر شادگان در شادگان.

نجائی که منابع تغذیه تالاب شادگان رودخانه جراحی طغیان کارون و نیز طغیان های زمستانی رودخانه بهمنشیر از طریق خورهای ساحلی می باشد بنایر این خطر آلودگی این تالاب که یکی از محیط های طبیعی جهت بسیاری از گونه های گیاهی و پرندگان می باشد می رود . همان گونه که مطالعات مهندس فرخیان و دکتر ایمان دل تایید کننده وجود مقادیر زیادی از عناصری مانند سرب ، کادمیم و روی در بدن جانوران و نیز محیط های آبی و خاکی می باشد ، که میتوان یکی از دلایل آن را رسوبات وارد شده توسط رود خانه بهمنشیر و حمل رسوبات آلوده از آبادان و خرمشهر دانست (6)

• از میان عناصر مورد بررسی کادمیم،سرب،مس،روی،کبالت و آهن دارای بیشترین خطر آلودگی می

باشد میزان سرب نیز در حد بالائی بوده و خطرات ناشی از آن تهدیدی برای منطقه می باشد .

• با توجه به اینکه میزان عناصر اندزه گیری شده در این خاکها بسیار بالا می باشد بنابر این نمی توان خود خاک را عاملی جهت رفع نسبی آلودگی به شمار آورد .

• علاوه بر انتقال مواد از طریق زنجیره غذائی مسیر های متعدد دیگری نیز وجود دارند که انسان را در معرض آلودگی قرار می دهند . بطوری که برخی ترکیبات آلاینده پس از آنکه به آب های سطحی یا زیر زمینی راه یافتند در استفاده مجدد از آب همراه آب آبیاری یا شرب وارد بدن انسان یا دام می گردد بنابر این تحرک این عناصر در ارتباط با فر آیند جابجائی فلزات سنگین در خاک و تجمع و توزیع آنها در آب زیر زمینی و سطحی باید

 

منابع: http://www.kwpa.org.ir/Farsi/WaterDepartment/StateWater/Maroon.html

http://goftman.com/archive/t-31075-p-3.html

 

http://www.iaueghlid.ac.ir/new_page_19.htm

 

 

¤ نوشته شده در ساعت ۳:۳٧ ‎ب.ظ توسط محمد توکلی

/ 0 نظر / 8 بازدید